YÖKDİL Anlamı Bozan Cümle soruları
Anlam bütünlüğünü bozan cümle.
- 80 sorudan 6 soru
- 60-65. sorular
- Fen, Sağlık ve Sosyal alanlarında aynı
Nasıl sorulur?
60-65 arasındaki 6 soruda, konusu kendi alanından seçilmiş ve (I)'den (V)'e kadar numaralandırılmış beş cümlelik bir paragraf verilir. Paragrafın düşünce akışına uymayan, yani anlam bütünlüğünü bozan cümle sorulur; şıklarda yalnızca cümle numaraları yer alır. Paragraf kısadır, beş cümle toplamı ortalama 95 sözcük kadardır. Bozan cümle nadiren ilk cümledir: çıkmış 111 sorunun yalnızca 8'inde cevap (I) numaralı cümledir. İlk cümle genellikle paragrafın konusunu kurar.
- Soru kökü / cümle uzunluğu (ortalama kelime)94.9
Değerler, yayımlanmış YÖKDİL kitapçıklarının (2019-2021 tam kitapçıklar, 2022-2025 yayımlanan örnek sorular) kendi analizimizden gelen yaklaşık ortalamalarıdır.
Soru biçimleri
- Konu kayması: bozan cümle aynı genel alandan söz eder ama paragrafın ele aldığı yönden farklı bir yöne geçer (ör. ilk yerleşimlerin nasıl ortaya çıktığı anlatılırken bugünkü tarım yöntemleri).
- Gönderme zinciri: bozan cümle, 'these', 'this view', 'therefore' gibi bir ifadenin bağlandığı iki cümlenin arasına girer; çıkarıldığında bu ifade doğrudan önceki fikre bağlanır.
- Zaman ya da kapsam kayması: paragraf geçmişteki bir dönemi ya da belli bir topluluğu anlatırken bir cümle günümüze ya da başka bir topluluğa geçer.
- Bakış açısı değişimi: paragraf nesnel bilgi verirken bir cümle kişisel bir öneriye ya da ilgisiz bir değerlendirmeye geçer.
Tuzaklar
Ortak sözcüğe aldanmak
Bozan cümle çoğu zaman paragraftaki anahtar sözcükleri ya da aynı bölgeyi, aynı dönemi anar; bu yüzden ilk bakışta uyumlu görünür. Sözcük ortaklığına değil, cümlenin paragrafın ana fikrini ilerletip ilerletmediğine bak.
Konuyu tanıtan ilk cümleyi seçmek
İlk cümle paragrafın konusunu kurduğu için çoğu zaman paragrafın parçasıdır; çıkmış sorularda bozan cümle çok az durumda (I) numaralı cümledir. İlk cümleyi işaretlemeden önce kalan dört cümlenin gerçekten başka bir konuyu izleyip izlemediğini kontrol et.
Bağlantı sözcüğü olmayan cümleyi hemen işaretlemek
Bağlantı sözcüğü ya da zamir içermeyen bir cümle de paragrafa ait olabilir. Asıl kontrol, bir cümle çıkarıldığında kalan dört cümlenin akıcı ve mantıklı bir bütün oluşturup oluşturmadığıdır.
Adım adım çözüm
- İlk cümleyi oku ve paragrafın konusunu ve yönünü belirle.
- Her cümle için 'Bu cümle konuyu aynı yönde ilerletiyor mu?' diye sor.
- Gönderme zincirini izle: 'these', 'this view', 'therefore' gibi ifadelerin hangi cümleye bağlandığına bak.
- Şüphelendiğin cümleyi çıkarıp kalan dört cümleyi arka arkaya oku; akış düzgünleşiyorsa doğru cümleyi bulmuşsundur.
Çözümlü örnek
Aşağıdaki paragrafta, cümleler sırasıyla okunduğunda anlam bütünlüğünü bozan cümle hangisidir? (I) For a long time, archaeologists assumed that people began to live in permanent settlements only after they had learned to farm. (II) The discovery of large stone monuments at several sites in the Near East has challenged this view. (III) These structures appear to have been built by groups that still lived mainly by hunting and gathering wild plants. (IV) Today, farmers in the same region grow wheat and barley with the help of modern irrigation systems. (V) Some researchers therefore suggest that shared ceremonies may have encouraged people to settle, and that farming developed partly to feed these gatherings.
- A) I
- B) II
- C) III
- D) IV
- E) V
Doğru cevap: D
1) Konu ve yön: (I) numaralı cümle eski bir varsayımı veriyor: insanlar kalıcı yerleşime ancak tarımı öğrendikten sonra geçti. Paragraf bu varsayımın nasıl sorgulandığını anlatacak. 2) (II) numaralı cümle büyük taş anıtların bulunmasının 'this view' (bu görüş) ifadesiyle varsayımı sarstığını söylüyor. (III) numaralı cümle bu yapıların hâlâ avcılık ve toplayıcılıkla yaşayan topluluklarca yapıldığını ekliyor. (V) numaralı cümle 'therefore' ile buradan bir sonuç çıkarıyor: ortak törenler yerleşmeyi teşvik etmiş, tarım kısmen bu toplulukları beslemek için gelişmiş olabilir. 3) (IV) numaralı cümle aynı bölgeden ve tarımdan söz ettiği için uyumlu görünüyor, ama günümüz çiftçilerine ve sulama sistemlerine geçiyor; paragrafın tarih öncesi yerleşim tartışmasına katkı yapmıyor. 4) Kontrol: (IV) numaralı cümle çıkarıldığında (III) numaralı cümledeki avcı toplayıcı topluluklardan (V) numaralı cümledeki 'therefore' ile kurulan sonuca doğrudan geçiliyor ve akış düzgünleşiyor. Doğru cevap: 'IV'.
Tempo
Anlamı Bozan Cümle sorularını sınav biçiminde çöz
Hesabınla bu tipte alıştırma yaparsın: her sorudan sonra açıklama gelir, istersen şıkların ayrıntılı açıklamasını da açarsın. Yanlışların Hata Kutusu'nda tekrar için birikir.