İçeriğe geç
YDS KoçGiriş yap

YDS’de relative clauses (ilgi cümlecikleri)

İlgi cümleciği bir ismi niteler ve Türkçede çoğu zaman “-an, -dığı” ekiyle karşılanır. Uzun akademik cümlelerin çoğu ilgi cümlecikleriyle uzar; bu yüzden konu çeviri sorularında da işine yarar.

Sınavda nerede karşına çıkar

YDS’de 80 sorunun 10 tanesi Dil Bilgisi sorusudur ve kitapçıkta 7-16. sıralarda gelir. Bu konu yalnız orada sorulmaz; Cloze Test (17-26. sorular) ve Çeviri (37-42. sorular) sorularında da aynı yapıyı tanıman gerekir.

İlgi zamirleri

İlgi zamiri, nitelediği ve örnek
ZamirNeyi nitelerÖrnek
whoİnsan (özne ya da nesne)the researchers who led the trial
whomİnsan (nesne; edattan sonra)the colleague to whom she sent the data
whichŞey, hayvan; virgülden sonra bütün cümlethe method which they adopted
thatİnsan ya da şey; yalnız virgülsüz (tanımlayan) cümleciktethe drug that reduced the pain
whoseSahiplik (insan ve şey)the country whose economy grew
whereYer (= in / at which)the lab where the samples were stored
whenZaman (= in / on which)the year when the law changed
whySebep (the reason why)the reason why the project failed

Virgüllü ve virgülsüz cümlecik

Virgülsüz (tanımlayan) cümlecik hangi isimden söz edildiğini belirler; çıkarırsan anlam eksik kalır. Virgüllü (tanımlamayan) cümlecik zaten belli olan isme ek bilgi verir; that ile kurulamaz.

İlgi cümlecikleri
  • Students who sleep fewer than six hours tend to remember less of what they have studied.

    Altı saatten az uyuyan öğrenciler, çalıştıklarının daha azını hatırlama eğilimindedir.

    Virgülsüz: hangi öğrenciler? Cümlecik ismi tanımlıyor.

  • Ankara, which became the capital in 1923, is located in central Anatolia.

    1923’te başkent olan Ankara, İç Anadolu’da yer alır.

    Virgüllü: Ankara tek; cümlecik ek bilgi verir, that kullanılamaz.

  • The village where the fossils were found has since become a research site.

    Fosillerin bulunduğu köy, o zamandan beri bir araştırma alanına dönüştü.

    where = in which; ardından eksiksiz bir cümle (özne + fiil) gelir.

  • The committee rejected the proposal, which surprised most of the staff.

    Kurul öneriyi reddetti; bu, çalışanların çoğunu şaşırttı.

    Virgülden sonraki which yalnız “proposal”ı değil, bütün olayı niteler.

  • The researchers interviewed 200 families, most of whom lived below the poverty line.

    Araştırmacılar 200 aileyle görüştü; bu ailelerin çoğu yoksulluk sınırının altında yaşıyordu.

    most / some / none of whom (insan), of which (şey).

where mi which mi, edatlı ilgi zamirleri

where’den sonraki cümle eksiksizdir; which’ten sonraki cümlede ise bir öğe (özne ya da nesne) eksiktir, çünkü o görevi which üstlenir. “the city where she grew up” (grow up nesne almaz) ama “the city which she visited” (visited’ın nesnesi which). “the city in which she grew up” da doğrudur: in which = where.

Akademik metinlerde şu edatlı kalıplarla karşılaşırsın: the extent to which, the rate at which, the degree to which, the way in which. Edat başa alınınca that ve who kullanılmaz: “the topic in which she is interested” doğru, “the topic in that she is interested” yanlış.

Kısaltılmış ilgi cümlecikleri

Zamir ve yardımcı fiil düşünce kalan yapı
  • Patients taking this medication should avoid grapefruit juice.

    Bu ilacı kullanan hastalar greyfurt suyundan kaçınmalı.

    Etken kısaltma: who take → taking.

  • Most of the electricity produced in the region comes from hydroelectric plants.

    Bölgede üretilen elektriğin çoğu hidroelektrik santrallerinden gelir.

    Edilgen kısaltma: which is produced → produced.

  • She was the first scientist to win the award twice.

    Ödülü iki kez kazanan ilk bilim insanı oydu.

    the first / the last / the only + isimden sonra to + V1.

Sık tuzaklar

  • Virgülden sonra that gelmez.
  • whose’dan sonra isim gelir (whose results); who’s ise who is ya da who has demektir.
  • where’den sonra nesnesi eksik bir cümle geliyorsa which gerekir: “the museum which we visited”.
  • “most of them” iki cümleyi bağlamaz: virgülle bağlanan iki cümle arasında most of whom / most of which gerekir.

Çözümlü örnek soru

ÖSYM biçiminde özgün örnek (çıkmış soru değildir).

The survey covered 120 rural schools, ---- had no access to a reliable internet connection.

  1. A) most of them
  2. B) most of which
  3. C) that most
  4. D) where most
  5. E) which of most
Çözümü göster

Doğru cevap: B) most of which

  1. Virgülden sonra ikinci bir fiil (had) var; iki cümleyi bağlayan bir ilgi zamiri gerekiyor.
  2. Okullar şey olduğu için of which: “most of which” = okulların çoğu.
  3. “most of them” bağlaç olmadığı için iki cümleyi virgülle bağlayamaz; virgülden sonra that gelmez; “where most” ile “most”un neyin çoğu olduğu belirsiz kalır, okulların çoğunu anlatmak için of which gerekir; “which of most” yanlış sıradır.

Bu konuyu nasıl çalışırsın

  1. Örnek cümleleri oku, sonra işaretli yapıyı kapatıp Türkçesinden İngilizcesini kurmayı dene.
  2. Dil Bilgisi, Cloze Test ve Çeviri sorularında alıştırma çöz ve her sorudan sonra açıklamayı oku: kuralı soru içinde tanımak, tek başına bilmekten farklıdır.
  3. Anlamadığın uzun bir cümleyi Cümle Çözümleyici’ye yapıştır; parçalarına ayrılmış çözümlemesini ve Türkçe açıklamasını görürsün.
  4. Yanlışların Hata Kutusu’nda tekrar için birikir; haftada bir hepsini yeniden çöz.

Öbür konular için YDS gramer konuları sayfasına dön. Bağlaç ve edat kalıplarını bağlaçlar ve edatlı kalıplar listelerinde de çalışabilirsin.

Kaynaklar

Son güncelleme: 13.11.2026. Sınavın yapısı (soru sayısı, süre) ÖSYM kılavuzundan; dil bilgisi açıklamaları, örnek cümleler ve sorular bizim yazdığımız özgün içeriktir.

Kuralı sınav sorusunda dene

Hesabınla Dil Bilgisi, Cloze Test ve Cümle Tamamlama’da alıştırma yaparsın: her sorudan sonra açıklama gelir, anlamadığın cümleyi Cümle Çözümleyici parçalarına ayırır, yanlışların Hata Kutusu’nda tekrar için birikir.