YDS’de noun clauses (isim cümlecikleri)
İsim cümleciği cümlede bir ismin yerini tutar: özne, nesne ya da tamamlayıcı olur. Türkçede çoğu zaman “-dığı, -ip -mediği” ile karşılanır.
Sınavda nerede karşına çıkar
YDS’de 80 sorunun 10 tanesi Dil Bilgisi sorusudur ve kitapçıkta 7-16. sıralarda gelir. Bu konu yalnız orada sorulmaz; Cümle Tamamlama (27-36. sorular) ve Çeviri (37-42. sorular) sorularında da aynı yapıyı tanıman gerekir.
İsim cümleciği bağlaçları
| Bağlaç | Kullanım | Örnek |
|---|---|---|
| that | Bir olguyu ya da düşünceyi bildirir; cümlecikte görevi yoktur | It is clear that the plan failed. |
| whether (or not), if | Evet-hayır belirsizliği: “-ip -mediği” | We asked whether the drug works. |
| what | “-dığı şey”; cümlecik içinde özne ya da nesne görevindedir | What surprised us was the cost. |
| how, why, where, when, who, which | “nasıl / neden / nerede … -dığı” | No one knows how the virus spreads. |
| whoever, whatever | “her kim / her ne” | Whoever finishes first wins. |
Cümledeki görevi
Whether the treatment works for older patients remains unclear.
Tedavinin yaşlı hastalarda işe yarayıp yaramadığı belirsizliğini koruyor.
Özne görevinde; cümle başında if değil whether kullanılır.
Scientists still do not fully understand how birds navigate across oceans.
Bilim insanları kuşların okyanuslar üzerinde nasıl yön bulduğunu hâlâ tam olarak anlamıyor.
Nesne görevinde; soru sırası yok: “how do birds navigate” değil.
What the study revealed was a strong link between noise and sleep loss.
Çalışmanın ortaya koyduğu şey, gürültü ile uyku kaybı arasındaki güçlü bir bağdı.
what = the thing that; revealed’ın nesnesi what olduğu için cümlecikte nesne yok.
The main problem is that the data were collected only in winter.
Asıl sorun, verilerin yalnızca kışın toplanmış olması.
be fiilinden sonra tamamlayıcı; that’ten sonra eksiksiz bir cümle.
The fact that the samples had been contaminated was not reported.
Örneklerin kirlenmiş olduğu gerçeği bildirilmedi.
the fact that, the idea that, the claim that: ismin içeriğini açıklar.
that mi what mı
that’ten sonra eksiksiz bir cümle gelir ve that’in cümlecikte görevi yoktur: “She explained that the method had failed.” what ise cümleciğin içinde özne ya da nesnedir, bu yüzden ardından bir öğesi eksik cümle gelir: “She explained what had failed.” (had failed’ın öznesi what).
Sık tuzaklar
- İsim cümleciğinde soru sırası kullanılmaz: “I don’t know where is the file” yanlış, “where the file is” doğru.
- whether ile if: cümle başında, edattan sonra (about whether), to + V1 önünde (whether to apply) ve hemen ardından “or not” geliyorsa whether gerekir.
- Özne olan that cümleciği çoğu zaman “It is … that” ile kurulur: “It is surprising that so few people applied.”
- Ana fiil geçmiş zamandaysa (said, reported) cümlecikteki fiil çoğunlukla bir zaman geriye kayar; genel geçer bir gerçek söz konusuysa kaymayabilir.
Çözümlü örnek soru
ÖSYM biçiminde özgün örnek (çıkmış soru değildir).
It is still debated ---- the decline in bee populations is caused mainly by pesticides or by habitat loss.
- A) that
- B) what
- C) whether
- D) which
- E) unless
Çözümü göster
Doğru cevap: C) whether
- Cümlenin sonundaki “or by habitat loss” iki seçenek arasında bir belirsizlik kuruyor: hangisi olduğu tartışılıyor.
- Evet-hayır ya da iki seçenek arasındaki belirsizlik isim cümleciğinde whether ile kurulur.
- “that” bir olguyu bildirir, “or” ile kurulan seçeneği taşımaz; “what” ve “which” cümlecikte eksik öğe ister ama cümle eksiksiz; “unless” koşul bildirir.
Bu konuyu nasıl çalışırsın
- Örnek cümleleri oku, sonra işaretli yapıyı kapatıp Türkçesinden İngilizcesini kurmayı dene.
- Dil Bilgisi, Cümle Tamamlama ve Çeviri sorularında alıştırma çöz ve her sorudan sonra açıklamayı oku: kuralı soru içinde tanımak, tek başına bilmekten farklıdır.
- Anlamadığın uzun bir cümleyi Cümle Çözümleyici’ye yapıştır; parçalarına ayrılmış çözümlemesini ve Türkçe açıklamasını görürsün.
- Yanlışların Hata Kutusu’nda tekrar için birikir; haftada bir hepsini yeniden çöz.
Öbür konular için YDS gramer konuları sayfasına dön. Bağlaç ve edat kalıplarını bağlaçlar ve edatlı kalıplar listelerinde de çalışabilirsin.
Kaynaklar
- 2026-YDS/2 Kılavuzu (md. 3 Sınav, 3.8 Değerlendirme; YDS/2 tarihleri), erişim 07.11.2026
Son güncelleme: 26.10.2026. Sınavın yapısı (soru sayısı, süre) ÖSYM kılavuzundan; dil bilgisi açıklamaları, örnek cümleler ve sorular bizim yazdığımız özgün içeriktir.
Kuralı sınav sorusunda dene
Hesabınla Dil Bilgisi, Cloze Test ve Cümle Tamamlama’da alıştırma yaparsın: her sorudan sonra açıklama gelir, anlamadığın cümleyi Cümle Çözümleyici parçalarına ayırır, yanlışların Hata Kutusu’nda tekrar için birikir.