Sağlık metinlerinde akademik kalıplar

Maddeler

• be linked toile bağlantılı olmak, ile ilişkili olmak

  A diet high in processed meat has been linked to an increased risk of bowel cancer.

  be associated with ile eş anlamlıdır; nedensellik değil ilişki bildirir.

• suffer from-den muzdarip olmak, (hastalık) çekmek

  Millions of adults around the world suffer from migraine headaches.

  Ardından hastalık ya da sorun gelir; suffer from depression/asthma.

• be diagnosed with(bir hastalık) tanısı konmak

  She was diagnosed with asthma at the age of six.

  Hastalık with ile gelir: be diagnosed with diabetes. Etken: diagnose sb with sth.

• be at risk of… riski taşımak, … tehlikesi altında olmak

  People who rarely exercise are at greater risk of heart disease.

  Ardından isim ya da -ing gelir; at high risk of da yaygındır.

• recover from-den iyileşmek, (hastalığı) atlatmak

  Most people recover from the flu within a week or two.

  İsmi recovery: make a full recovery (tamamen iyileşmek).

• relieve(ağrıyı) gidermek, hafifletmek

  Gentle stretching can help relieve lower back pain.

  relieve pain/symptoms/stress; alleviate ile eş anlamlıdır. İsmi relief.

• preventönlemek, engellemek

  Vaccination prevents the spread of many infectious diseases.

  prevent sb from doing sth: -in -mesini engellemek; ismi prevention.

• be treated withile tedavi edilmek

  Bacterial infections are usually treated with antibiotics.

  Hastalık için for: be treated for an infection (bir enfeksiyon için tedavi görmek).

• be caused by-den kaynaklanmak, -in sonucunda ortaya çıkmak

  Malaria is caused by a parasite that is carried by mosquitoes.

  Hastalığın etkenini verir; be due to ile yakın anlamlıdır.

• boostgüçlendirmek, artırmak

  Regular sleep and exercise can boost the immune system.

  boost the immune system/energy/confidence sık eşdizimlerdir; isim olarak da kullanılır.

• impair(işlevi) bozmak, zayıflatmak, -e zarar vermek

  Lack of sleep can impair memory and concentration.

  Sıfatı impaired: hearing-impaired (işitme engelli); ismi impairment.

• administer(ilaç ya da tedavi) vermek, uygulamak

  The vaccine is administered in two doses, four weeks apart.

  Tıp metinlerinde give'in resmî karşılığıdır; 'yönetmek' anlamı da vardır.

• be transmitted throughyoluyla bulaşmak

  The virus is transmitted through contact with infected blood.

  be transmitted by insects (böceklerle); transmission: bulaşma, aktarım.

• undergo(ameliyat ya da tedavi) geçirmek, -e tabi tutulmak

  The patient will undergo surgery to repair the damaged knee.

  undergo surgery/treatment/tests; düzensiz fiil: underwent, undergone.

• clinical trialklinik araştırma, klinik çalışma

  The new drug is being tested in a large clinical trial involving two thousand patients.

  conduct/carry out a clinical trial; ilaçların insanlar üzerinde denendiği aşamadır.

• be beneficial for-e yararlı olmak, -e faydası olmak

  Moderate exercise is beneficial for people with mild depression.

  be beneficial to da kullanılır; karşıtı be detrimental to.

• be detrimental to-e zararlı olmak, -e zarar vermek

  Long periods of sitting can be detrimental to heart health.

  harmful'dan daha resmîdir; ardından isim gelir.

• reduce the risk of-in riskini azaltmak

  Eating plenty of fibre may reduce the risk of colon cancer.

  Karşıtı increase/raise the risk of; lower the risk of da kullanılır.

• be predisposed to-e (genetik olarak) yatkın olmak, … riski taşımak

  Some people are genetically predisposed to high cholesterol.

  İsmi predisposition; be prone to ile yakındır, daha çok kalıtsal yatkınlık için.

• be effective in-de etkili olmak

  The drug proved highly effective in reducing blood pressure.

  Ardından çoğunlukla -ing gelir; be effective against (bir hastalığa karşı etkili).

• monitorizlemek, takip etmek

  Nurses monitor the patient's heart rate throughout the night.

  Düzenli ve dikkatli gözlem; isim olarak ekran ya da ölçüm aleti anlamı da vardır.

• screen for(bir hastalık için) taramak

  Women over fifty are regularly screened for breast cancer.

  İsmi screening: cancer screening (kanser taraması).

• be addicted to-e bağımlı olmak

  Nicotine makes it easy to become addicted to cigarettes.

  to edatından sonra isim ya da -ing gelir; ismi addiction.

• fight off(hastalığı) savuşturmak, -e karşı koymak

  A healthy immune system can fight off most common infections.

  fight off a cold/an infection; ayrılabilen phrasal verb.

• contract(hastalığa) yakalanmak, kapmak

  Travellers can contract malaria if they are bitten by infected mosquitoes.

  Resmî kullanımdır; isim olarak sözleşme anlamına gelir.

• die of-den ölmek

  In many countries, fewer people die of heart attacks today than thirty years ago.

  Hastalık için çoğunlukla die of, yara ve dış etkenler için çoğunlukla die from kullanılır; ayrım kesin değildir.

• consultdanışmak, (doktora) görünmek

  Anyone with chest pain should consult a doctor immediately.

  consult a doctor/specialist; consultation: muayene, danışma.

• lowerdüşürmek, azaltmak

  Certain foods, such as oats, can help lower cholesterol levels.

  lower blood pressure/cholesterol sık eşdizimlerdir; sıfat olarak daha düşük anlamındadır.

• take a toll on-i yıpratmak, -e zarar vermek, -e ağır bedel ödetmek

  Years of night shifts can take a toll on both physical and mental health.

  take a heavy toll on biçimi de yaygındır; olumsuz etki için kullanılır.